لطفا قالب را فعال نمایید بررسی موفق ترین روش – موفق ترین شیوه درمان کولیت روده توسط توسط حکیم صادقی منش

درمان کولیت روده

_

معرفی بیماری کولیت

بیماری های التهاب روده به دسته ای از بیماری ها اطلاق می شود که در آن ها بیماران برخی از علائم و عوارض گوارش به دلیل التهاب در روده ها را دارا می باشند کولیت یکی از این دسته بیماری ها محسوب می شود. شیوع این بیماری تقریبا 0.05 درصد می باشد، بیشتر در سنین 30 تا 35 سالگی شروع شده، در خانم ها و آقایان به یک نسبت شیوع دارد. برخی از افراد مبتلا دوره های متناوبی از بهبودی نسبی را در طی بیماری خود گزارش می کنند.به این معنی که در دوران ابتلا، بیماری زمانی عود می کند یا به اصطلاح حاد می شود و زمانی دیگر علائم برطرف شده و کم می شود، در حالی که بعضی دیگر از بیماران به صورت همیشگی علائم بیماری را بروز می دهند .بیماری التهابی روده Inflammatory bowel disease که به صورت خلاصه شده IBD خوانده می شود حالت مزمنی بوده که سبب التهاب در بعضی از نواحی روده می شود

خوشبختانه با پیشرفت متدهای درمانی، شیوع بیمارانی که دارای علائم دائمی هستند بسیار کاهش یافته است.حاد بودن بیماری از یک فرد به فرد دیگر متفاوت است.

  • انواع کولیت

کولیت یکی از انواع بیماری های مزمن روده محسوب می شود. عوامل موثر بر این بیماری هنوز ابهام وجود دارد اما می توان گفت که متاسفانه در طب نوین و پزشکی حال حاضر هنوز هیچ راه قطعی برای درمان این بیماری کشف نشده است. هر چند طب سنتی متد های خوبی جهت درمان و کم شدن عوارض کولیت دارد. کولیت انواع متنوعی داشته و بر حسب موارد مختلفی تقسیم بندی می شود . کولیت براساس میزان شدت و محل التهاب در روده، به چند نوع مختلف تقسیم بندی می شود. افراد مبتلا به کولیت باید بدانند که طیف های مختلف این بیماری به آن شدتی که مطرح می شود مشکل ساز نمی باشد التهابی که به رکتوم منتهی می شود گاهی تنها نشانه آن خونریزی مداوم از رکتوم است. برخی دیگر  با التهاب بیشتر درد رکتوم احساس می کنند

کولیت بدخیم

نوع کمیاب اما حاد پانکولیت شمرده می شود. بیماران به شدت بیمار بوده و به درد زیاد شکمی، از دست دادن میزان آب بدن، اسهال خونی، و در برخی موارد شوک مبتلا می شوند.

کولیت اولسراتیو چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک با پرسیدن یکسری علائم، معاینه‌ی فیزیکی انجام داده و چندین آزمایش را توصیه می‌کند. این آزمایش‌ ها در تشخیص بیماری کمک کننده هستند.

آزمایش‌ هایی که ممکن است انجام شوند، عبارت‌اند از:

کولونوسکوپی. در این آزمایش، پزشک از وسیله ای باریک که در انتهای آن یک تغذیه نور ایجاد شده است، جهت معاینه و ارزیابی داخل روده‌ی بزرگ بیمار استفاده می‌کند. علاوه بر این می‌تواند در حین اعمال کولونوسکوپی، در صورت لزوم از دیواره‌ی روده‌ی بزرگ نمونه‌ برداری کند.

انواع آزمایش‌های خون که برای بررسی التهاب یا عفونت هستند

انجام آزمایش مدفوع که وجود خون و عفونت در مدفوع را بررسی می کند

هرچند الگوی روده ای بیماران، بسیار متنوع است و از اجابت مزاج روزانه تا چند مرتبه در طول هفته متفاوت است ، یبوست مزمن به همراه نفخ و درد، همواره باید جدی تلقی شود روده تحریک پذیر بدون درمان ، بیمار را به سرطان روده بزرگ یا سایر بیماری های تهدید کننده حیات سوق نمی دهد ؛ اما تاثیر به زیادی بر روی کیفیت زندگی بیماران مبتلا دارد اغلب بیماران تفریح های خود را  معلق کرده  یا در فعالیت های جمعی مشارکت ندارند ، چون ممکن است حمله اسهالی رخ بدهد.

  • شیوع بیماری کولیت

شیوع بیماری در خانم ها نسب بالاتری دارد.این بیماری تعامل اجتماعی افراد را نیز تحت شعاع قرار می دهد این بیماری، به سبب اختلال در فعالیت روده ها و به دلایل نا معلوم ایجاد شده بیماری در خانم ها چند برابر، شایع تر از آقایان بوده و بیشتر در رده جوانی و میانسالی آغاز می شود.علایم این بیماری در هر دو جنس، به طور عادی در سال های ابتدایی جوانی پدیدار می نماید و بیشتر یک بیماری دائمی محسوب می شود.این بیماری بیشتر در بالغین جوان، در رنج سنی زیر 45 شناسایی شده و با بالا رفتن سن، از شیوع آن کم می شود مطالعات علائم بیماری به صورت کمی نشان می دهد که افراد مسن نیز به این بیماری مبتلا می شوند.این بیماری در بیشتر موارد به صورت ضعیف، همراه با درد شکم نفخ شکم، یبوست، اسهال و یا اسهال و یبوست دوره ای به نمایان می کند و تا حدی قابل تحمل می باشد اما در برخی مواقع، حاد به خود می گیرد مثلا بیمارسریعا پس از بیدار شدن از خواب و صرف صبحانه، آماده رفتن به خدمت و شغل خود می شود ولی به دلیل اسهال همراه با زور پیچ احتمال دارد تا چند ساعت  نتواند از خانه بیرون برود و سختی زیادی برای او ایجاد می شود البته این مقوله برای چند هفته وجود داشته و بعد علائم فروکش خواهند کرد.باید گفت این بیماری ارتباطی به سرطان نداشته و مانند آنها نمی باشد

 

  • عملکرد اعصاب مرکزی در فعالیت روده ها:

در طی چند سال اخیر گفته می شود، عملکرد سیستم اعصاب مرکزی در تنظیم عملکرد صحیح روده ها و احتمال تاثیر استرس در وظایف  روده ها (نظریه اختلال در محور مغزی روده ای) و یا به نوعی اثرات متقابل این دو سیستم (سیستم روده ای و سیستم اعصاب مرکزی) بر یکدیگر موثر می باشند که بر اساس این نظریه بالا رفتن حساسیت احشایی و مشکل حرکتی در روده ها و اثرسیگنال های سیستم اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک، سبب ایجادعلایم بیماری در فرد شده و می تواند وجود  بیماری را تعیین کند در این بین به یک یک انتقال دهنده پیام های عصبی در سیستم های عصبی  به نام سروتونین دقت بیشتری شده است.

  • علل بیماری روده تحریک پذیر:

علل واقعی و اصلی این بیماری هنوز شناسایی نشده است. بسیاری از پژوهشگران و پزشکان در طی چندین سال بررسی و تحقیق، هنوز نتوانسته اند عامل یا عوامل دقیقی برای این بیماری شناسایی کنند ولی آنچه مشهود شده عامل بی نظمی در سیستم حرکتی روده هاست. در کناره روده ها، عضلات صاف قرار داشته و انقباض منظم آن ها عامل ایجاد فشار معمول برای حرکت مواد غذایی و مدفوع به طرف جلو شده و این روند عادی است.به عبارت دیگر وجود نظم بین عضلات صاف، اعصاب روده ای و هورمون های گوارشی برای ایجاد هماهنگی در انقباضات روده اهمیت بالایی دارد. برخی انقباضات، سبب مخلوط شدن مواد غذایی داخل روده شده و قابلیت جذب مناسب تر مواد غذایی را ایجاد می کنند و در واقع انقباضات تلفیقی هستند که عامل جلوگیری از حرکت مدفوع به سمت جلو خواهند شد و از بین رفتن این نوع انقباضات باعث اسهال در فرد شده و حاد تر شدن این انقباضات به یبوست ختم می شود.

اما انقباضات جلو برنده باعث حرکت مدفوع به طرف مقعد خواهند شد. کم شدن میزان این انقباضات به یبوست و بیشتر شدن آنها به اسهال ختم می شود. علی رغم اینکه هنوز عامل دقیق آن را نمی دانیم، ولی عوامل تشدید کننده بیماری مشخص شده است. عضلات صاف کناره روده ها در اثر عوامل روحی، فشارهای شغلی و شخصی و صرف برخی غذاها، دچار گرفتگی می شوند. انقباضات بی مورد و فراتر از حد عضلات صاف روده ها، عامل تاخیر یا سریع شدن حرکت مواد غذایی موجود در روده ها می شود و علایم بیماری به شکل یبوست، اسهال، شکم درد، نفخ شکم، تهوع، بی اشتها یی و نمایان می گردند. ظاهرا بعضی اوقات بدون محرک مشخص، این بی نظمی و علائم ناشی از آن دیده می شوند.

  • عوامل تشدید کننده علایم کولیت:

مشکلات روحی و روانی (به ویژهمسائل خانوادگی و احساسی)، اضطراب و نگرانی ، فشار کاری فراوان، برخی مواد غذایی فراوری شده مثل سوسیس، کالباس، غذاهای عامل نفخ، قهوه، طیفی از سبزی ها و میوه ها، مواد تند، مواد ترش، غذای قورمه سبزی، سوپ، آش، شکلات و… الکل، استعمال دخانیات، تغییرات آب و هوا و… همگی عواملی تاثیر گذار در شدت بیماری کولیت محسوب می شوند.

  • فعالیت میکروبی و بیماری کولیت

در مورد شناسایی میکروب هلیکوباکترپیلوری و مشخص شدن نقش آن در زخم معده و اثنی عشر، تا به حال کارهای تحقیقاتی زیادی انجام شده است این موضوع سبب شد تا در درمان زخم معده و اثنی عشر، مصرف آنتی بیوتیک های خاصی معمول شود.در خصوص  بیماری کولیت نیز، مطالعات زیادی انجام شده،ولی تا به امروز نتوانسته اند نقش میکروب خاصی را اثبات کنند ولی با توجه به بروز درصد قابل توجهی از موارد بیماری کولیت، در اثر  عفونت های باکتریال دستگاه گوارش و یا بیماری های التهابی روده نقش التهاب در پیدایش علایم روده تحریک پذیر، در حال بررسی می باشد به طوری که در حال حاضر، شانس دخالت درجات کمی از التهاب در ایجاد این بیماری، بحث شده ولی هنوز اثبات نشده است و قطعی نیست.

مصرف سنگین غذا باعث اذیت شدن این بیماران می شود و باید به وعده های کوچک غذا میل نمایند. احتمال دارد ترشح هورمون کوله سیستوکینین از کنار روده کوچک، پس از ورود برخی مواد غذایی به روده کوچک، در ایجاد اختلال حرکتی و علایم روده تحریک پذیر نقش داشته باشد.

روده بیماران کولیت، به عوامل و محرک های محیطی (خارجی)، زیادی پاسخ می دهد و در واقع میزان درک روده ها نسبت به درد، وجود گاز در روده ها و… می شده است، به حدی که احتمال داردمیزان گاز روده ها افزایش نداشته باشد، اما فرد احساس باد کردن شکم خود نماید. در مشکل تحمل قند شیر (لاکتوز) هم، علایم مشابه بیماری کولیت رویت می شود ..مصرف شیر، خامه، سرشیر و… باعث بروز  شکم درد و نفخ شکم می شود. به علت شیوع بالای هر دو بیماری، احتمالیمار شدن هم زمان به هر دو، بعید نیستم صرف مواد حاوی گندم یا ذرت نیز، می تواند به بدتر شدن علایم بیماری ختم شده و اذیت شدن را منجر شود. وجود علایم غیر گوارشی در بیماران مبتلا به کولیت، شایع بوده و این مشخص می کند نوعی مکشل منتشر در سیستم عصبی عضلانی، عضلات صاف موجود در روده ها، مثانه و سیستم تناسلی و… احتمالا وجود دارد.

  • علایم و نشانه های بیماری کولیت

این بیماری علایم متعددی داشته و در افراد مختلف است.می توان آروغ زدن زیاد، حس ترش کردن و سوزش سر دل و نفخ شکم را بیان کرد.از شیوه اجابت مزاج، بیماران به سه گروه دسته بندی می شوند: گروه اول: بیمارانیکه مشکل آن ها یبوست است  گروه دوم: افرادی که مشکل مهم آن ها اسهال است یعنی مدفوع شل و بیرون روی مکرر دارند. گروه سوم: مشکل اسهال و یبوست به صورت دوره ای تکرار می شود. بیماران مبتلا به بیماری کولیت اغلب در دوران کودکی دچار آسیب روانی و اجتماعی شده اند.فقط اتفاقات و اخبار بد، عامل حاد شدن بیماری نمی شوند؛ بلکه اخبار خوش، مانند شرکت در قرعه کشی، پذیرفته شدن در امتحانات، خبر ازدواج و موفقیت های خوب نیز ممکن است سبب حاد تر شدن علایم بیماری شوند. هیچ بیماری دیگری به مقدار بیماری کولیت، وابسته به محیط نمی باشد(استرس و رژیم غذایی و…).بیماران مبتلا به بیماری کولیت اغلب از افراد دیگر، در دوران کودکی دچار مشکلات روحی و اجتماعی شده اند و مشکلات متعددی را سپری کرده اند. تا به حال اصلا نقشی جهت مشکلات عفونی، التهابی و سرطانی در این بیماری اثبات نشده است، اما این شانس وجود دارد که با پژوهش های بیشتر در آینده، عامل اصلی بیماری شناسایی شود. خانم ها در دروان قاعدگی احتمالا تشدید علایم بیماری روده کولیت را شاهد خواهند بود و این مقوله تاثیر عوامل هورمونی را در بدتر شدن عوارض بیماری نمایان می کند.

  • کولیت و بلغم

در خصوص سوء مزاج بلغم و روش درمان باید به این موضوع اشاره شود که بر حسب روایات و نیز طبق نظر اطبای طب سنتی یکی از برترین طرق برای دفع بلغم تعریق میباشد و یکی از بهترین مکان ها برای این کار حمام گرم محسوب می شود. به گفته اطبای طب سنتی حتی عده‌ای تعریق را عامل بهبودی یک سوم از بیماری‌ها می دانند. البته باید گفت مشکل حمام‌های امروز سرد بودن آنها می باشد. اگر بتوان فضای حمام را گرم نگه داشت مانند سونای خشک و مدتی در آن ماند بسیار خوب است. بر اساس نظر دبیر انجمن تحقیقات طب سنتی ایران در مرحله دوم باید متوجه بود که در درمان هر سوء مزاجی چند چیز اهمیت دارد ، اولاً تفتیح مجاری به معنای باز کردن انسدادهای متعدد چه انسداد در روده‌ها (یبوست) و چه انسداد مجاری صفراوی و یا انسداد در عروق و چه انسداد در مسامات منافذ پوست می باشد. سکنجبین به عنوان مفتح عمومی در طیف وسیعی از انسدادهای عروقی شناخته می شود ، به ویژه سکنجبین عسلی. در  افرادی که مزاج سردی دارند باید سکنجبین شیرین‌تر شود و البته بعضی کتب ذکر کرده‌اند که می شود از نمک نیز در ترکیب آن بهره برد که اثر آن را نیز بهتر می‌کند. رازیانه نیز می‌تواند به این ترکیب اضافه شود. همینطور استفاده از دمنوش‌ های مفتح  مانند بادرنجبویه و بابونه و اسطوخودوس  توصیه شده است. در مورد تفتیح (باز کردن انسدادهای متعدد نواحی مختلف بدن) باید دانست که باز کردن مجرای گوارش نیز بخشی از این مرحله محسوب می شود، به این معنا که اگر کسی از یبوست (در اثر کولیت) در اذیت میباشد و دفع خوبی ندارد باید در مرحله نخست به درمان یبوست و مراج خود پرداخته تا اثر آن بیشتر شود، برخی از بیماران کولیت اطلاعی از یبوست خود ندارندچون که یبوست را فقط خشکی مدفوع و سختی اجابت مزاج اطلاق می کنند در حالیکه از نظر اطبا عدم یبوست به معنای دفع منظم هر روز به ازای هر وعده غذایی و بدون مشکل و ایجاد نشاط بعد از دفع اطلاق می‌ گردد.